Tvit.Az - Azərbaycan və dünyadan ən son xəbərlər
ДРУГОЕ

Texnoloji yorğunluq nədir?

27-01-2026 23:00 15 Просмотров
IMG

Rəqəmsal dünyanın demək olar ki, ruhumuzu ələ keçirdiyini demək mübaliğə olmazdı. Nəticədə, bir çoxumuz texnologiya stressi adlandırdığımız bir şeylə qarşılaşırıq. Bəs bunun bir həlli varmı?

Səhər gözlərimizi açan kimi başlayan və gecə başımızı yastığa qoyana qədər davam edən amansız bildiriş axınını təsəvvür edin. Daimi əlçatanlıq ehtiyacı, "mükəmməl" sosial mediada yaşayır və bitməyən mesaj qrupları tədricən üzərimizdə təsvir edilə bilməyən bir yük yaradır.

Müasir dövrün bu qaçılmaz yan təsiri — texnologiyanın həyatımızı asanlaşdırmaq əvəzinə, zehnimizi və bədənimizi tədricən necə yorması — texnoloji stress və ya xalq arasında texnoloji yorğunluq adlandırdığımız şeydir.

Tvit.az xarici mediaya istinadən texnoloji yorğunluğun səbəblərini və bundan xilas olmaq yollarını təqdim edir:

Zehnimizdəki duman və diqqəti cəmləmək problemi.

Bu vəziyyət sadəcə yorğunluq hissi ilə məhdudlaşmır; əksinə, həyatımızın tam ortasında zehni bir duman kimi çökür. Əgər gün ərzində diqqətinizi cəmləməkdə çətinlik çəkirsinizsə, dözümlülük səviyyənizin aşağı düşdüyünü hiss edirsinizsə və hər zəng sizi qeyri-iradi olaraq gərginləşdirirsə, çox güman ki, bu stressin içindəsiniz.

Beynimiz daim yeni məlumatları emal etməkdən və bir videodan digərinə keçməkdən o qədər yorulur ki, hətta istirahət etməli olduqları zaman belə, ayıq qalırlar. Bu informasiya yükü altında zehn sonda öz tutumuna çatır və hətta ən sadə qərarlar qəbul etmək belə çətinləşir.

İş və şəxsi həyat arasındakı bulanıq xətlər.

Texnologiya ilə əlaqəli stressi artıran ən böyük mənbələrdən biri iş və şəxsi həyat arasındakı getdikcə daha çox bulanıqlaşan sərhədlərdir. Əvvəllər ofisdən çıxanda bitən iş saatları indi smartfonlar və noutbuklar sayəsində ciblərimizdə evimizə qayıdır. Hər an cavab tələb edən elektron poçtlar və ya gecənin bir yarısı gələn iş mesajları beynimizin söndürülməsini qeyri-mümkün edir.

Zehnimiz daim onlayn rejimdə olduğundan, xroniki tükənmə hissinə çevrilən yenilənmə prosesini həqiqətən yaşaya bilmirik. Hətta evin dinc mühitində belə, rəqəmsal dünyanın səs-küyünə məruz qalmaq yorğunluq hissini qaçılmaz edir.

Sosial medianın təsiri və "nəticəni qaçırmaq qorxusu"

Məsələnin sosial media aspekti də var ki, bu da emosional yükümüzü daha da artırır. Ekranlarımızı hər dəfə vərəqlədikdə başqalarının zahirən mükəmməl həyatları ilə qarşılaşmaq öz həyatımızdan məmnunluğumuzu azaldır və özümüzü qeyri-kafi hiss etməyimizi artırır. Başqaları ilə daimi müqayisə və cari hadisələri izləmək istəyi (FOMO) bizi dərin bir narahatlıq dövrəsinə salır.

Əslində, texnologiya stressi rəqəmsal dünyanın təklif etdiyi sonsuz seçimlər dənizi qarşısında çaşqınlıq hissindən başqa bir şey deyil. Hər şeyi bilmək, hər şeyi görmək və hər zaman mövcud olmaq istəyi zehni tarazlığımızı pozan ən böyük amillərdən birinə çevrilir.

Rəqəmsal balansımızı necə bərpa edə bilərik?

Bu görünməz yorğunluğu aradan qaldırmağın yolu texnologiyanı həyatımızdan tamamilə aradan qaldırmaq deyil, onunla münasibətlərimizi yenidən qurmaqdır. Özünüz üçün kiçik, texnologiyasız vaxtlar yaratmaq, axşam müəyyən bir vaxtdan sonra bildirişləri susdurmaq və real həyat anlarına diqqət yetirmək zehninizin nəfəs almasına imkan verəcək.

Aysel Şirinova